Klauzula obejścia prawa podatkowego


biuro_rachunkowe_bialystok

Na Wiejskiej w Warszawie parlamentarzyści uchwalili nowelizację Ordynacji podatkowej, która wprowadza do polskiego systemu podatkowego podstawę prawną dla kwestionowania skutków podatkowych czynności, które można uznać za sztuczne i służące przede wszystkim osiągnięciu korzyści podatkowej.
Sztuczną transakcję charakteryzuje brak treści ekonomicznej np. poprzez ukrywanie prawdziwego celu i znaczenia zdarzenia gospodarczego. Racjonalnie działający podmiot nie podjąłby się takiej transakcji, gdyby miał inny cel niż osiągnięcie korzyści podatkowej. Zatem przy ocenie celu czynności badane będzie czy transakcja była podyktowana celami ekonomicznymi lub gospodarczymi. 

Jeżeli transakcja była wprawdzie podyktowana celami gospodarczymi, lecz cele te w porównaniu z celem uzyskania korzyści podatkowej będą mało istotne z punktu widzenia całokształtu zrealizowanej transakcji, czynność może być uznana za podjętą przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. W takiej sytuacji, jeśli podatnik wskaże czynność odpowiednią, tj. taką którą mógłby dokonać gdyby kierował się przede wszystkim celami gospodarczymi, to organy podatkowe określą skutki podatkowe na podstawie tzw. „czynności odpowiedniej” wskazanej przez podatnika.

Natomiast, jeśli jedynym celem transakcji było osiągnięcie korzyści podatkowej, a zatem podatnik w wyniku dokonanych czynności nie uzyskał żadnej korzyści gospodarczej poza oszczędnością podatkową, skutki podatkowe zostaną określone tak jakby czynność uznana za sztuczną nie została dokonana.

Ustawodawca wprowadził limit kwotowy 100.000,00 złotych korzyści podatkowej poniżej którego klauzula obejścia prawa podatkowego nie ma zastosowania. Limit ten należy odnosić do okresu rozliczeniowego danego podatku. Klauzula dotyczy głównie podatku dochodowego - rozliczanego w rocznym okresie rozliczeniowym. Zatem limit korzyści podatkowej, do którego klauzula nie ma zastosowania wynosi 100.000,00 złotych oszczędności podatkowej rocznie.

Ze względu na szczególny w skutkach charakter klauzuli, ustawodawca przewidział dodatkowe mechanizmy mające na celu racjonalne jej zastosowanie, w postaci:

- możliwości uzyskania opinii zabezpieczającej wyłączającej zastosowanie klauzuli do podatnika,

- przeznaczenia spraw dotyczących zastosowania klauzuli do wyłącznej kompetencji ministra finansów,

- powołania Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania - niezależnego organu, którego zadaniem będzie opiniowanie zasadności zastosowania klauzuli w indywidualnych sprawach. Minister finansów będzie mógł w toku prowadzonego postępowania zasięgnąć opinii Rady. Natomiast na wniosek podatnika złożony w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, minister finansów zobowiązany będzie taką opinię uzyskać.

Co powyższe zmiany oznaczają w praktyce dla polskich przedsiębiorców?

Jak wynika z uzasadnienia projektu celem nowych przepisów jest przede wszystkim walka z unikaniem opodatkowania przez dużych przedsiębiorców (zwykle powiązanych kapitałowo i zarządczo z podmiotami zagranicznymi) oraz osoby fizyczne dysponujące znacznymi zasobami finansowymi lub wysokimi dochodami. Niemniej jednak klauzula obejścia prawa podatkowego jest tak skonstruowana, że może być zastosowana również do stosunkowo prostych konstrukcji optymalizacyjnych.

W sytuacji, w której urząd skarbowy zakwestionuje gospodarczą celowość zrealizowanej transakcji, może się zdarzyć, że przedsiębiorca będzie musiał zapłacić podatek wynikający z decyzji podatkowej i dopiero potem ewentualnie ubiegać się o zwrot podatku. Może to oznaczać dla przedsiębiorców długi i kosztowny proces dochodzenia swoich racji.

Na gruncie podatku VAT ustawodawca wprowadza osobną instytucję „nadużycia prawa”. Klauzula obejścia prawa podatkowego nie dotyczy podatku VAT. Niestety regulacja „nadużycia prawa” na gruncie VAT ogranicza się w zasadzie do definicji legalnej:

nadużyciem jest dokonanie czynności w ramach transakcji, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w ustawie, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą przepisy ustawy”.

W szczególności na gruncie VAT brak jest mechanizmów zabezpieczających racjonalne stosowanie klauzuli nadużycia, takich jakie przewidział ustawodawca konstruując ogólną klauzulę obejścia prawa podatkowego. Sytuacja ta może prowadzić do znacznej dowolności stosowania klauzuli nadużycia prawa na gruncie VAT, co z kolei może utrudnić uzyskiwanie interpretacji indywidualnych w zakresie opodatkowania VAT. Organy podatkowe będą mogły odmówić wydania interpretacji powołując się na uzasadnione przypuszczenie, że stan faktyczny interpretacji stanowi nadużycie prawa na gruncie VAT.

[Naturalnym parterem w sytuacji zastosowania przez urząd skarbowy nowej klauzuli obejścia prawa podatkowego powinno być biuro księgowe, któremu zleciliśmy prowadzenie naszych rachunków. Oczywiście w sytuacji, w której nasz księgowy posiada odpowiednią wiedzę i doświadczenie. Oznacza to dla całej branży outsourcingu księgowego, że biura rachunkowe, skoncentrowane obecnie na księgowaniu zdarzeń gospodarczych i terminowym dostarczaniu deklaracji do urzędów skarbowych, powinny jak najszybciej poszerzyć swoją usługę o kompetencje doradztwa podatkowego oraz prawnego, aby zapewnić przedsiębiorcom skuteczne wsparcie, także w formie reprezentowania przedsiębiorcy w sporze z organami podatkowymi.

W jaki sposób nowe przepisy wpłyną na funkcjonowanie polskich przedsiębiorców będziemy mogli zobaczyć już niedługo.

Kancelaria Podatkowa Skłodowscy
01.07.2016

Zmiany w PCC w 2019 roku

17 April 2019
Zgodnie z ustawą z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz...

"Wyższy limit w kwocie 10 000 zł dla ulepszeń środków trwałych przyjętych do użytkowania przed 1 stycznia 2018 roku”

17 April 2019
Z dniem 1 stycznia 2018 roku zwiększył się limit umożliwiający jednorazowe zaliczenie w koszty wydatków na nabycie oraz ulepszenie środków trwałych i wartości...

Ulga termomodernizacyjna

17 April 2019
1 stycznia 2019 roku weszła w życie nowa ulga termomodernizacyjna.  Z ulgi tej korzystać mogą osoby fizyczne  opłacające podatek według skali podatkowej, podatku liniowego lub...

Podatek od niezrealizowanych zysków „exit tax”

17 April 2019
Z dniem 1 stycznia 2019 wprowadzono do ustaw o podatku dochodowym (CIT - art. 24f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, PIT - art. 30da ust. 2 ustawy o podatku...

Nowe zasady rozliczania straty podatkowej

17 April 2019
Od nowego roku podatnikom łatwiej jest rozliczyć stratę, jeżeli ta nie przekracza wysokości 5 mln zł.

Podatek od przychodów z budynków

18 February 2019
Art. 30g ustawy o pdof Art. 24b ustawy o pdop

Kryptowaluty już nie takie krypto

18 February 2019
Od 2019 roku diametralnie zmieniają się zasady opodatkowania przychodów z kryptowalut.

Wynagrodzenie małżonka kosztem uzyskania przychodu

15 February 2019
Do końca 2018 r. do kosztów uzyskania przychodów nie mogła być zaliczana wartość własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia...

Kontrole PUODO w 2019 roku

15 February 2019
Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO) stosowane jest od maja 2018 roku. Organem, który nadzoruje właściwe przestrzeganie przez przedsiębiorców...

Rozwiązanie umowy o pracę przed rozpoczęciem okresu zatrudnienia

15 February 2019
Celem przedmiotowego artykułu jest rozważenie problemu możliwości oraz zasad wypowiedzenia umowy o pracę w okresie przed rozpoczęciem okresu zatrudniania .

Masz pytanie? Jesteśmy do Twojej dyspozycji

Skorzystaj z wiedzy naszych ekspertów

Marki - siedziba
ul. Kościuszki 43, 05-270 Marki

tel. (+48 22) 242 60 00
fax (+48 22) 242 60 01
biuro@sklodowscy.pl

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 18:00

Warszawa - oddział
ul. Poznańska 16/4, 00-680 Warszawa

tel. (+48 22) 242 61 80

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00-16:00

Wołomin - oddział
ul. Przejazd 3/5, 05-200 Wołomin

tel. (+48 22) 242 61 50

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 17:00

 

Białystok - oddział
ul. Branickiego 17A, 15-085 Białystok

tel. (+48 85) 733 09 70

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 16:00