Podatnicy, którzy w trakcie roku zmieniają miejsce zamieszkania, stają przed dylematem, w którym urzędzie skarbowym powinni złożyć PIT. Podobny problem mają przedsiębiorcy, którzy zobowiązani są do częstszych niż raz w roku kontaktów z organami podatkowymi. Kwestie te zostały uregulowane przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, a także rozporządzeniem ministra finansów w sprawie właściwości organów podatkowych (z 22 sierpnia 2005 roku).

Przepisy art. 17 par. 1 wprowadzają generalną zasadę, według której właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika – jeżeli organy podatkowe nie stanowią inaczej.

Już w następnym artykule tego aktu ustawodawca zawarł szczegółowe regulacje dotyczące zmiany właściwości miejscowej organu podatkowego w trakcie roku. Co mówi ustawa o miejscu złożenia deklaracji rocznej w takim przypadku?

Art. 18 par. 1 stanowi, że jeżeli w trakcie roku podatkowego lub określonego w odrębnych przepisach innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, organem podatkowym właściwym miejscowo za ten okres rozliczeniowy pozostaje ten organ podatkowy, który był właściwy w pierwszym dniu roku podatkowego lub okresu rozliczeniowego.

Natomiast organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach dotyczących poprzednich lat podatkowych lub innych okresów rozliczeniowych, jeżeli po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, jest organ właściwy po zaistnieniu tych zdarzeń. Wyjątkiem jest postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa, w przypadku których organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej pozostają właściwe w sytuacji zdarzenia powodującego zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego w trakcie roku.

Jednocześnie ustawodawca zastrzegł, że minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których, w razie zmiany właściwości miejscowej w trakcie roku podatkowego lub okresu rozliczeniowego, właściwym organem podatkowym jest organ inny niż wymieniony, uwzględniając w szczególności zmianę miejsca zamieszkania, pobytu lub siedziby podatnika.

Właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych lub poszczególnych kategorii podatników, płatników lub inkasentów, w przypadku zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę właściwości miejscowej w trakcie roku, regulują przepisy rozporządzenia ministra finansów 22 sierpnia 2005 roku.

W przypadku zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę właściwości miejscowej w trakcie roku podatkowego lub okresu rozliczeniowego właściwość organów podatkowych za dany rok ustala się według zasad opisanych poniżej.

Dla osób fizycznych, które zmieniły miejsce zamieszkania, wskutek czego właściwy stał się organ podatkowy inny niż dotychczasowy – do rozliczeń za rok, w którym miało to miejsce, właściwy jest organ podatkowy ustalony według miejsca zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego. Gdy zamieszkanie lub pobyt w Polsce ustał przed tym dniem – według ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju. To samo dotyczy właściwości organu w sprawach zaliczek na podatek dochodowy –właściwy organ podatkowy ustala się na podstawie miejsca zamieszkania w ostatnim dniu tego okresu rozliczeniowego, którego deklaracja dotyczy.

Dla osób prawnych zmieniających w trakcie roku siedzibę organem podatkowym właściwym jest organ ustalony według adresu siedziby w ostatnim dniu roku podatkowego, za który jest składane zeznanie.

Do rozliczania podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego za dany okres rozliczeniowy za organ podatkowy właściwy miejscowo dla podatników, którzy w trakcie okresu rozliczeniowego zmienili miejsce wykonywania czynności, miejsce zamieszkania lub adres siedziby, przyjmuje się organ właściwy dla podatnika z tytułu rozliczeń podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w ostatnim dniu tego okresu.

Stan na dzień: 25 lutego 2011 roku
Podstawa prawna: Ustawa Ordynacja podatkowa, Rozporządzenie ministra finansów z 22 sierpnia 2005 roku w sprawie właściwości organów podatkowych

Joanna Piętowska