Ustawa z 29 października 2010 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw została opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 226 z 30 listopada. Nowelizacja przewiduje m.in. obniżenie dofinansowania pensji, wydłużenie czasu pracy, ograniczenie przywilejów dla zakładów pracy chronionej. Zmiany zaczną obowiązywać w 2011 roku.

Zakład pracy chronionej
Znowelizowane przepisy określają nowe, bardziej wyśrubowane zasady przyznania statusu zakładu pracy chronionej. Zyskają go pracodawcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą co najmniej 12 miesięcy, zatrudniają 25 osób w przeliczeniu na pełne etaty, przez co najmniej 6 miesięcy zatrudniają osoby niepełnosprawne – wskaźnik zatrudnienia minimum 50 proc. (obecnie 40 proc.), w tym:

• co najmniej 20 proc. (obecnie 10 proc.) ogółu zatrudnionych to osoby o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności
• albo minimum 30 proc. to osoby niewidome lub psychicznie chore albo osoby z upośledzeniem umysłowym o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.
  

Zakłady czeka zatem obowiązek zwiększenia poziomu zatrudnienia niepełnosprawnych, zwłaszcza tych w stopniu znacznym. Do liczby niepełnosprawnych pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej nie należy wliczać pracowników przebywających na urlopach bezpłatnych, którzy w tym czasie pracują u innego pracodawcy.

Zwolnienia podatkowe
Zwolnienie z podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego będzie przysługiwało tylko tym zakładom pracy chronionej, w których wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych wynosi minimum 30 proc. niewidomych lub psychicznie chorych albo osób z upośledzeniem umysłowym o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.

Pomoc z PFRON
W przyszłym roku pomoc dla przedsiębiorców zatrudniających osoby niepełnosprawne będzie niższa. Zredukowane zostanie dofinansowanie wynagrodzeń osób o lekkiej i umiarkowanej niepełnosprawności, które mają prawo do emerytury (od 1 marca 2011 roku).

Od 1 stycznia 2011 roku zamrożony zostanie wskaźnik, który służy do wyliczania dofinansowań wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Jego poziom nie zmieni się przez 2 lata, będzie wynosił 1276 zł, czyli tyle, ile najniższe wynagrodzenie z 2009 roku. Oznacza to obniżenie o 3 proc. pomocy wypłacanej przez PFRON.

Od 1 czerwca 2011 roku zostanie zmniejszona kwota refundacji z PFRON składek ubezpieczeniowych osób niepełnosprawnych do 30 proc. stawki składowej ZUS dla lekko niepełnosprawnych i 60 proc. dla umiarkowanie niepełnosprawnych. Natomiast w roku 2012 zostanie obniżone dofinansowanie wynagrodzeń osób o lekkiej i umiarkowanej niepełnosprawności, lecz jednocześnie wzrosną dotacje do pensji pracowników ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Od 1 stycznia 2012 roku miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń będzie wynosiło:

• 170% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;
• 125% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
• 50% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
  

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń od 1 lipca 2012 r. będzie przysługiwało w kwocie:

• 180% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;
• 115% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
• 45% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
  

PFRON będzie przelewał na konto pracodawcy dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w terminie 25 dni od dnia otrzymania kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania.

Czas pracy
Osoby niepełnosprawne będą musiały pracować o godzinę dłużej niż obecnie, czyli 8 godzin dziennie (przy zatrudnieniu na cały etat). Korzystanie ze skróconych norm czasu pracy będzie przysługiwało pracownikom niepełnosprawnym w stopniu znacznym lub umiarkowanym, na podstawie zaświadczenia lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne pracowników lub lekarza sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawną o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy. Normę, o której mowa, stosuje się od dnia przedstawienia pracodawcy tego zaświadczenia. Koszty badań ponosił będzie pracodawca.
Stan na dzień: 10 grudnia 2010 roku

Podstawa prawna: Ustawa z 29 października 2010 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw