„Ulga na złe długi“ to sposób na odzyskanie podatku VAT odprowadzonego w związku z wykonaniem czynności, za które podatnik nie uzyskał zapłaty. Dotyczy to jednakże tylko wierzytelności powstałych po 1 czerwca 2005r. Aby móc skorzystać z powyższej ulgi, podatnik musi spełnić następujące warunki:

 

1) nieściągalność wierzytelności jest uprawdopodobniona (art. 89a ust. 1a ustawy o VAT) - to taka wierzytelność, która nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze. Aby ustalić, że wierzytelność jest nieściągalna wystarczy posiadanie przez podatnika faktur lub umów, z których wynika termin płatności.

 

2) dostawa towarów lub świadczenie usług, za które podatnik nie otrzymał zapłaty, zostały zrealizowane na rzecz podatnika wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji (art. 89a ust.2 pkt 1).Podatnik może nie wiedzieć, czy kontrahent w chwili dostawy był zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Aby to sprawdzić, należy złożyć wniosek we właściwym dla dłużnika urzędzie skarbowym, a urząd skarbowy jest obowiązany udzielić nam takiej informacji.

Ponadto, gdy podatnik dokonał sprzedaży osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej i nie otrzymał zapłaty oraz gdy dłużnik jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w likwidacji, wtedy  nie można skorzystać z ulgi na złe długi.

 

3) wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny (art. 89a ust.2 pkt 2) – oznacza to, że sprzedaż, której dotyczy nieściągalność musiała być wykazana w deklaracji VAT złożonej w urzędzie skarbowym.

 

4) wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni (art. 89a ust.2 pkt 3) – po pół roku od transakcji podatnik może nie posiadać informacji, czy kontrahent jest w dalszym ciągu zarejestrowanym podatnikiem VAT. Dlatego oprócz informacji o potwierdzenie rejestracji dłużnika na dzień transakcji, zawartej w punkcie 2, należy zweryfikować rejestrację kontrahenta na dzień korekty, również poprzez złożeniu wniosku we właściwym dla kontrahenta urzędzie skarbowym (można złożyć jeden wniosek, by uzyskać informacje o tych dwóch zdarzeniach).

 

5) wierzytelności nie zostały zbyte (art. 89a ust.2 pkt 4) – podatnik nie może zbyć swoich wierzytelności, np. firmom faktoringowym.

 

6) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona (art. 89a ust.2 pkt 5) – warto wspomnieć, że w okresie dwóch lat mieści się wspomniane 180 dni, gdy faktura nie jest zapłacona.

 

7) wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie (art. 89a ust.2 pkt 6) – istotne jest, aby doręczenie było skuteczne, tzn. jeśli wysyłamy za pośrednictwem poczty, powinno się to zrobić za potwierdzeniem odbioru, gdyż podatnik musi posiadać wspomniane potwierdzenie, aby móc dokonać korekty. Po doręczeniu dłużnikowi zawiadomienia należy odczekać 14 dni na uregulowanie przez niego należności – dopiero po upływie tego czasu podatnik może skorzystać z ulgi na złe długi. Podatnik może dokonać korekty należnego VAT w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął 14-dniowy termin wyznaczony dłużnikowi na uregulowanie należności, jednakże nie wcześniej niż w rozliczeniu za ten okres, w którym podatnik uzyskał potwierdzeniu odbioru przez dłużnika zawiadomienia. Powyższe zagadnienie najlepiej zobrazować przykładem: podatnik wysyła do dłużnika zawiadomienie o zamiarze korekty należnego VAT 9 lipca. Dłużnik odbiera zawiadomienie 18 lipca. 14-dniowy termin na uregulowanie należności mija 2 sierpnia. Podatnik może więc dokonać korekty należnego VAT w deklaracji składanej za sierpień, czyli w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym upłynął 14-dniowy termin na uregulowanie należności.

 

Kolejnym warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi na złe długi jest zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika wraz z podaniem kwot korygowanego podatku należnego razem z tą deklaracją VAT, której dotyczy korekta podatku należnego w ramach ulgi na złe długi.
Następnie w terminie 7 dni od dnia złożenia korekty podatnik zawiadamia dłużnika o dokonanej korekcie, a kopię takiego zawiadomienia przesyła do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika.

Większość wniosków składana jest prawidłowo. Zdarzają się jednak błędy. Do najpopularniejszych należą: próba skorzystania z ulgi po zawiadomieniu dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego, ale przed upływem 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, gdy dłużnik na dzień dokonania korekty nie był już podatnikiem VAT czynnym czy dokonanie korekty wobec podmiotu, który znajduje się w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.
Warto zwrócić uwagę, ulga na złe długi staje się coraz popularniejsza wśród przedsiębiorców.