Transakcja sprzedaży mieszkania, domu lub praw majątkowych dotyczących nieruchomości, wiąże się z określonymi obowiązkami podatkowymi. Jeśli dokonywana jest przed upływem pięciu lat od końca roku, w którym nieruchomość została nabyta, od uzyskanego dochodu trzeba zapłacić 19-proc. podatek dochodowy od osób fizycznych. 

Podatnik sprzedając nieruchomość, nabytą w okresie od 1 stycznia 2007 do 31.12.2008 może skorzystać ze specjalnego zwolnienia z podatku, zwanego potocznie ulgą meldunkową.

Art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) przewiduje, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1. budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
2. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, 
3. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, 
4. prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, 
5. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
   

jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit. a. – d. na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia (z zastrzeżeniem ust. 21 i 22).

Powyższy artykuł precyzuje, że zwolnieniu w ramach ulgi meldunkowej, podlega jedynie odpłatne zbycie nieruchomości numeratywnie w nim wymienionych i nie ma ono zastosowania do odpłatnego zbycia wieczystego użytkowania gruntu czy też samego gruntu. 

Przepis wyraźnie przewiduje bowiem, że pod pewnymi warunkami wolne od podatku dochodowego są przychody z odpłatnego zbycia: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku; lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu; spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie.

Zauważmy, że przepis o uldze meldunkowej wymienia obiekty budowlane, w których podatnik może się meldować. Polskie prawo nie przewiduje możliwości zameldowania na niezabudowanym gruncie.

Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, w tym gruntu, podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie (art. 30e ust. 1 i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r.)

Podstawą opodatkowania jest w tym przypadku dochód, stanowiący różnicę między uzyskanym w wyniku zbycia nieruchomości lub prawa do użytkowania, przychodem a kosztami uzyskania tego przychodu (tym, co wydano wcześniej, aby nieruchomość lub prawo nabyć, po powiększeniu o ewentualne koszty sprzedaży, np. wynagrodzenie pośrednika i opłaty notarialne).