Od wielu lat kwestią sporną pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi państwa było prawo podatników posiadających firmy transportowe do zaliczania w koszty podatkowe diet z tytułu podróży służbowych.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 52 updof osobom prowadzącym działalność gospodarczą i osobom z nimi współpracującym przysługuje dieta z tytułu podróży służbowych zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w części nieprzekraczającej kwoty diet przysługujących pracownikom, ustalonej w innych przepisach wydanych przez właściwego ministra. Kwota diety powyżej tej wartości nie jest uznawana za koszt podatkowy.

Niektóre organy podatkowe podważały jednak zasadność rozliczania w ciężar kosztów należności z tytułu podróży służbowych określonych przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w odpowiednich rozporządzeniach przez przedsiębiorców prowadzących działalność transportową, a także świadczących inny rodzaj działalności, jeżeli podczas wykonywania usług odbywana podróż była istotą tych usług. Taka opinia i stanowisko ukształtowały się w wyniku interpretacji przepisów podatkowych przeprowadzonych przez Ministerstwo Finansów (m.in. pismo z 5 grudnia 2003 r., nr PB2/AS-033-0600-2495/03).

W sądach administracyjnych zapadło wiele wyroków podważających stanowisko organów podatkowych. W wyniku tego organy podatkowe powoli zaczęły odchodzić od opinii wcześniejszych przyjmując interpretacje korzystne dla podatników (np. indywidualna interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 grudnia 2008 r., nr ILB1/415-735/08-2/AK).

W 2008 r. 19 listopada Sąd Najwyższy podjął uchwałę dotyczącą sytuacji pracowników zatrudnionych jako kierowców uznając, że „nie jest podróżą służbową wykonywanie pracy w różnych miejscowościach, gdy przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy w tych miejscowościach“.

W wyniku tej uchwały organy podatkowe na powrót zaczęły kwestionować zasadność uznania za koszty podatkowe diet z tytułu podróży służbowych opierając się na twierdzeniu, że realizacja głównego przedmiotu działalności nie wchodzi w zakres podróży służbowych.

Aby można było w jednolity sposób stosować prawo podatkowe Minister Finansów wydał 15 lutego 2010 r. interpretację ogólną (nr DD2/033/259/PMN/09/1113). W interpretacji tej Minister Finansów uznał możliwość rozliczenia w podatkowych kosztach diet z tytułu podróży służbowych, przez podatników prowadzących działalność w zakresie usług transportowych. Było to równoznaczne z tym, że w art. 23 ust. 1 pkt 52 updof nie ma żadnych wyłączeń przedmiotowych lub podmiotowych do zasad naliczania należności z tytułu odbywania podróży służbowych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Bezzasadne jest różnicowanie podatników prowadzących działalność gospodarczą ze względu na rodzaj działalności.

Opublikowana interpretacja MF nie dotyczy pracowników zatrudnionych jako kierowców oraz zagadnienia zwolnienia od podatku otrzymanych przez nich diet z tytułu odbywanych podróży służbowych.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

 Monika Kamińska