Dnia 28 sierpnia weszła w życie ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. Nr 127, poz. 1052). Zgodnie z jej założeniami, ma ona na celu umożliwienie absolwentom szkół ponadgimnazjalnych lub uczelni zdobycia praktycznej wiedzy oraz poznania charakteru pracy jaką będą wykonywać. Ustawa w kompleksowy sposób reguluje formę umowy, a także prawa i obowiązki stron.


Strony umowy
Nowa regulacja wprowadza możliwość odbycia praktyki absolwenckiej na zasadzie umowy wyłącznie zainteresowanych stron. Nie ma tu ingerencji organów administracji państwowej.

Stronami umowy są:

• 
  podmiot przyjmujący na praktykę, którym jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej oraz
• osoba, która ukończył co najmniej gimnazjum i w dniu rozpoczęcia praktyki nie ukończyła 30 lat.
  

Umowa
Umowa pomiędzy praktykantem a podmiotem przyjmującym na praktykę nie ma charakteru umowy o pracę.

• Forma - umowa powinna mieć formę pisemną i określać: rodzaj pracy (w ramach której praktykant ma uzyskiwać doświadczenie i nabywać praktyczne umiejętności), okres odbywania praktyki, tygodniowy wymiar czasu pracy w ramach praktyki, a także wysokość ewentualnego świadczenia pieniężnego.
• Odpłatność - praktyka może być odbywana odpłatnie lub nieodpłatnie. W przypadku odpłatnej praktyki absolwenckiej granicą wysokości wynagrodzenia praktykanta jest dwukrotność wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 z późn. zm.). W 2010 r. granicą tą będzie kwota 2.634 zł
• Czas trwania ustawa regulująca konstrukcję praktyk absolwenckich ograniczyła okres trwania tego rodzaju umów do 3 miesięcy. Przyjmujący na praktykę oraz praktykant mają możliwość zawarcia więcej niż jednej umowy, jednak łączy ich okres nie może przekroczyć 3 miesięcy.
• Rozwiązywanie - dla rozwiązania umowy zastrzeżona została forma pisemna. Okres wypowiedzenia zależy natomiast od jej odpłatności. Umowy nieodpłatne mogą być rozwiązywane w każdym czasie. Umowy odpłatne – z zachowaniem siedmiodniowego terminu
  wypowiedzenia.
  

Obowiązki osoby przyjmującej na praktykę

Warunki odbywania praktyki
Na podmiocie przyjmującym na praktykę absolwencką ciąży obowiązek zapewnienia
praktykantowi bezpiecznych i higienicznych warunków odbywania praktyki. W zależności od rodzaju świadczeń i zagrożeń związanych z odbywaniem praktyki, praktykant powinien być objęty odpowiednimi środkami ochrony indywidualnej. Należy jednocześnie zauważyć, iż umowa tego rodzaju nie może dotyczyć pracy szczególnie niebezpiecznej w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 23715 Kodeksu pracy.

Równe traktowanie
Do umowy mają zastosowanie przepisy art. 183a-183e Kodeksu pracy, stanowiące o zakazie dyskryminacji (zarówno bezpośredniej jak i pośredniej), w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną.

Czas pracy
Strony umowy objęte są regulacjami Kodeksu pracy dotyczącymi czasu pracy z art. 129 § 1, art. 131 § 1, art. 132 § 1, art. 133 § 1, art. 134 oraz art. 1517.
Czas pracy praktykanta nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Tygodniowy czas pracy, łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może jednak przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym. Wymiar praktyki musi uwzględniać przepisy dotyczące dobowego oraz tygodniowego wymiaru odpoczynku. Oznacza to, że praktykantowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W każdym tygodniu odpoczynek praktykanta powinien zaś obejmować co najmniej 35 godzin. Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy praktykanta wynosi co najmniej 6 godzin, ma on prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut. Ma do niego również zastosowanie przepis stanowiący, iż pora nocna obejmuje 8 godzin między godzinami 21.00 a 7.00.

Zaświadczenie
Podmiot przyjmujący na praktykę, na wniosek praktykanta jest obowiązany wystawić mu zaświadczenie o rodzaju wykonywanej przez niego pracy oraz umiejętnościach które praktykant nabył w okresie trwania umowy. Ustawodawca zastrzegł dla tego zaświadczenia formę pisemną.

Praktyka absolwencka a status bezrobotnego
Należy zauważyć, iż odbywanie praktyki absolwenckiej na zasadach określonych w ustawie nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego. Praktykant musi jednak przedstawić właściwemu powiatowemu urzędowi pracy umowę o praktykę absolwencką. Jeżeli jednak otrzymuje on z tytułu tej praktyki miesięczne świadczenie pieniężne, w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie będzie miał prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Świadczenia z praktyk a koszt podatkowy
Świadczenia otrzymywane przez absolwentów przyjmowanych na praktykę, stanowią koszty podatkowe dla podmiotów które je wypłacają. Nie stanowią natomiast podstawy do naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

 

Opracowała: Ilona Grembowska-Miś
Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich
(Dz. U. Nr 127, poz. 1052)