Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych – tekst jednolity Dz. U. z 2011r., nr 127, poz. 721
Zgodnie z art. 21 ust. 1
Pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 % przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6 % a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych.
Do liczby pracowników, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:
- osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz
- osób niebędących osobami niepełnosprawnymi zatrudnionych:
- na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego;
- przebywających na urlopach wychowawczych ( pełny miesiąc)
- nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo służby zastępczej ( pełny miesiąc) ;
- będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy ( pełny miesiąc);
- nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego ( od pierwszego do ostatniego dnia niezdolności do pracy);
- przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy ( pełny miesiąc).
W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o urlopy bezpłatne udzielane pracownikom obligatoryjnie na podstawie przepisów szczególnych (m.in. o powszechnym obowiązku obrony, o samorządzie województwa czy powiatowym, o służbie cywilnej, o związkach zawodowych), a nie te najbardziej powszechne, udzielane w oparciu o przepisy Kodeksu pracy. Tych bowiem pracodawca udziela fakultatywnie, tzn. może urlopu udzielić, ale nie ma takiego obowiązku.
WAŻNE!
Wyłączenia dotyczą pełnosprawnych pracowników.
W przypadku pracowników niepełnosprawnych zawsze będą oni wliczani do stanu zatrudnienia, mimo kwalifikowania się do jednej z ww. grup, np. przebywających na urlopie wychowawczym.
Wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych
Jak już wcześniej była mowa, pracodawca, który osiąga określony wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych (generalnie 6%, a dla szkół i jednostek budżetowych odpowiednio mniej), podlega zwolnieniu z dokonywania miesięcznych wpłat na Fundusz.
Ww. wskaźniki mogą zostać obniżone w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy. Rodzaje schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika, o którym mowa, oraz sposób jego obniżania określa wydane w tej sprawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. (Dz. U. nr 124, poz. 820 ze zm.). Zgodnie z tym rozporządzeniem schorzeniami, które uprawniają do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, są:
- choroba Parkinsona,
- stwardnienie rozsiane,
- paraplegia,
- tetraplegia,
- hemiplegia,
- znaczne upośledzenie widzenia (ślepota) oraz niedowidzenie,
- głuchota i głuchoniemota,
- nosicielstwo wirusa HIV oraz choroba AIDS,
- epilepsja,
- przewlekłe choroby psychiczne,
- upośledzenie umysłowe,
- miastenia oraz późne powikłania cukrzycy.
W przypadku zatrudnienia przez pracodawcę pracowników zaliczonych do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, u których jednocześnie stwierdzono schorzenie szczególne, pracodawca, obliczając wskaźnik obniżający, 3-krotnie ujmuje osoby ze szczególnymi schorzeniami zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności i 2-krotnie osoby posiadające szczególne schorzenia, które są niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym. Jeżeli pracodawca zatrudnia ww. osoby, kwotę wpłaty na Fundusz można wyliczyć korzystając z następującego wzoru:
W = 0,4065 × Pw × [Zo × 0,06 - (3 × Znzs+ 2 × Znus+ Zn)],
gdzie:
W - kwota miesięcznej wpłaty na PFRON,
Pw - przeciętne miesięczne wynagrodzenie, o którym była mowa we wcześniejszej części opracowania,
Zo - zatrudnienie ogółem w zakładzie pracy w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy,
Zn - rzeczywista liczba zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych ogółem (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy),
Znzs - zatrudnienie pracowników ze szczególnymi schorzeniami zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy),
Znus - zatrudnienie pracowników ze szczególnymi schorzeniami zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy).